Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi

Genel İlkeler

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi, bilimsel araştırma ve yayın süreçlerinde akademik dürüstlük, tarafsızlık, şeffaflık, özgünlük ve bilimsel sorumluluk ilkelerini esas alan, hakemli ve açık erişimli bir akademik dergidir. Dergi, yılda iki sayı olmak üzere Mart ve Ekim aylarında yayımlanmaktadır.

Derginin yayın etiği politikası, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan etik rehberler ile Yükseköğretim Kurulu Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi dikkate alınarak oluşturulmuştur.

Dergiye gönderilen çalışmaların bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun olması zorunludur. Yazarlar, editörler, hakemler ve yayın kurulu üyeleri, yayın sürecinin bütün aşamalarında etik sorumluluklarını yerine getirmekle yükümlüdür.

Bilimsel Bütünlük

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi, yayımladığı çalışmaların bilimsel özgünlüğünü, kaynak güvenilirliğini ve akademik niteliğini korumayı temel yayın ilkelerinden biri olarak benimser.

Dergiye gönderilen çalışmaların daha önce yayımlanmamış, başka bir dergide eş zamanlı değerlendirme sürecinde bulunmayan ve bilimsel araştırma yöntemlerine uygun olarak hazırlanmış olması gerekmektedir.

Aşağıdaki uygulamalar bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı kabul edilir:

• İntihal: Başkalarına ait fikir, bilgi, belge, bulgu veya metinlerin uygun kaynak gösterimi yapılmaksızın kullanılması.

• Sahtecilik: Gerçekte var olmayan bilgi, veri, belge veya araştırma bulgularının üretilerek bilimsel çalışmada kullanılması.

• Çarpıtma: Araştırma verilerinin, tarihsel belgelerin veya kaynak bilgilerinin değiştirilmesi, bağlamından koparılması ya da yanıltıcı biçimde sunulması.

• Tekrar yayın: Daha önce yayımlanmış bir çalışmanın, gerekli açıklama ve izinler olmaksızın yeniden yayımlanmak üzere sunulması.

• Dilimleme: Bir araştırmanın bütünlüğünü bozacak biçimde, uygun olmayan şekilde birden fazla yayına dönüştürülmesi.

• Haksız yazarlık: Çalışmaya bilimsel katkısı bulunmayan kişilerin yazar olarak gösterilmesi veya katkısı bulunan kişilerin yazarlıktan çıkarılması.

• Yanıltıcı kaynak gösterimi: Kullanılmayan kaynakların kullanılmış gibi gösterilmesi, kaynak bilgilerinin yanlış aktarılması veya alıntıların özgün anlamını değiştirecek biçimde sunulması.

Etik ihlal şüphesi bulunan çalışmalar hakkında gerekli incelemeler yapılır. İhlalin niteliğine göre çalışma reddedilebilir, değerlendirme süreci durdurulabilir veya yayımlanmış bir çalışma hakkında düzeltme ya da geri çekme işlemi başlatılabilir.

İntihal ve Benzerlik Politikası

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi'ne gönderilen bütün çalışmalar, bilimsel özgünlük ve akademik dürüstlük ilkeleri doğrultusunda benzerlik denetimine tabi tutulur.

Benzerlik incelemesinde aşağıdaki ölçütler uygulanır:

• Genel benzerlik oranı en fazla %15 olmalıdır.

• Tek bir kaynaktan benzerlik oranı %3'ü aşmamalıdır.

• Genel benzerlik oranı hesaplanırken kaynakça hariç tutulur.

• Usulüne uygun doğrudan alıntılar, tarihî belge aktarımları ve zorunlu ortak ifadeler editörlük tarafından içerik ve bağlam açısından ayrıca değerlendirilir.

• Belirlenen sınırları aşan çalışmalar, hakem değerlendirmesine alınmadan önce düzeltme amacıyla yazarlara iade edilebilir veya bilimsel özgünlük bakımından yetersiz bulunmaları hâlinde reddedilebilir.

Benzerlik raporları, uygun yazılımlar aracılığıyla hazırlanır. Editörlük gerekli gördüğü durumlarda değerlendirme sürecinin farklı aşamalarında yeniden benzerlik kontrolü yapabilir.

Benzerlik oranının belirlenen sınırların altında olması, çalışmanın intihal içermediğini tek başına kanıtlamaz. Kaynak gösterilmeksizin yapılan alıntılar, uygun olmayan yeniden kullanım ve diğer etik ihlaller, benzerlik oranından bağımsız olarak değerlendirilir.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi'ne çalışma gönderen yazarlar aşağıdaki etik sorumlulukları kabul etmiş sayılır:

• Çalışmanın özgün olduğunu ve bilimsel araştırma ile yayın etiği ilkelerine uygun biçimde hazırlandığını güvence altına almak.

• Yararlanılan bütün kaynakları derginin benimsediği APA 7 kaynak gösterme sistemine uygun biçimde belirtmek.

• Kullanılan bilgi, belge ve araştırma bulgularını doğru, eksiksiz ve yanıltıcı olmayacak şekilde sunmak.

• Çalışmayı aynı anda birden fazla derginin değerlendirmesine sunmamak.

• Yazarlık sıralamasını ve yazar katkılarını gerçek bilimsel katkılar doğrultusunda belirlemek.

• Araştırmaya sağlanan mali destekleri, kurumsal katkıları ve olası çıkar çatışmalarını açıklamak.

• Telif hakkına tabi görsel, harita, belge ve diğer materyaller için gerekli izinleri almak.

• Editörlük ve hakemler tarafından talep edilen bilimsel açıklama ve düzeltmelere zamanında yanıt vermek.

• Yayımlanmış çalışmalarında önemli bir hata veya etik sorun tespit etmeleri hâlinde dergi editörlüğünü bilgilendirmek.

Çok yazarlı çalışmalarda bütün yazarların makalenin son hâlini onaylaması ve çalışmanın bilimsel bütünlüğüne ilişkin sorumluluklarını kabul etmesi gerekmektedir.

Editörlerin ve Yayın Kurulunun Etik Sorumlulukları

Editörler ve yayın kurulu, derginin bilimsel niteliğini korumaktan, değerlendirme süreçlerini tarafsız biçimde yürütmekten ve yayın etiği ilkelerinin uygulanmasını sağlamaktan sorumludur.

Editörler, başvuruları bilimsel özgünlük, yöntem, kaynak kullanımı, akademik katkı ve derginin amaç ve kapsamına uygunluk bakımından değerlendirir.

Yayın kararlarında yazarların kimliği, akademik unvanı, kurumsal bağlantıları veya kişisel özellikleri değil, bilimsel ölçütler esas alınır.

Hakem seçiminde uzmanlık, bağımsızlık ve çıkar çatışması bulunmaması ilkeleri gözetilir. Değerlendirme sürecine ilişkin bilgiler gizli tutulur.

Editörler ve yayın kurulu üyeleri, değerlendirme amacıyla kendilerine sunulan yayımlanmamış çalışmaların bilgi ve bulgularını yazarların izni olmaksızın kendi araştırmalarında kullanamaz.

Etik ihlal iddiaları nesnel ve tarafsız biçimde incelenir. Editörlerin çıkar çatışması bulunduğu çalışmalarda değerlendirme ve karar süreçleri bağımsız bir editör tarafından yürütülür.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi'nde hakem değerlendirmeleri bilimsel yeterlilik, tarafsızlık, gizlilik ve akademik sorumluluk ilkeleri doğrultusunda yürütülür.

Hakemler, yalnızca uzmanlık alanlarına uygun çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmeli; çıkar çatışması bulunması durumunda editörlüğü bilgilendirmelidir.

Hakem değerlendirmelerinde çalışmanın özgünlüğü, araştırma yöntemi, kaynakların yeterliliği ve güvenilirliği, bilimsel tutarlılığı ve literatüre katkısı esas alınmalıdır.

Hakemler, değerlendirmelerini nesnel ve gerekçeli biçimde hazırlamalı; kişisel, ideolojik veya kurumsal değerlendirmelerden kaçınmalıdır.

Değerlendirme sürecinde erişilen çalışmalar gizli tutulmalı ve yayımlanmamış içerikler yazarın izni olmaksızın kullanılmamalıdır. Hakemler, tespit ettikleri olası etik ihlalleri editörlüğe bildirmelidir.

Çift Taraflı Kör Hakemlik Politikası

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi, bilimsel değerlendirmelerde tarafsızlığı ve bağımsızlığı sağlamak amacıyla çift taraflı kör hakemlik (double-blind peer review) sistemini uygular.

Bu sistemde yazarların ve hakemlerin kimlik bilgileri karşılıklı olarak gizli tutulur.

Dergiye gönderilen çalışmalar öncelikle editörlük tarafından amaç ve kapsam, yazım kuralları, bilimsel yeterlilik ve etik ilkeler açısından incelenir. Ön değerlendirmeyi geçen çalışmalar, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız hakemin değerlendirmesine sunulur.

Hakem raporlarında görüş ayrılığı bulunması veya ek bilimsel değerlendirmeye ihtiyaç duyulması durumunda üçüncü bir hakemin görüşüne başvurulabilir.

Hakem değerlendirmelerinin tamamlanmasının ardından çalışmanın kabulü, düzeltilmesi veya reddine ilişkin nihai karar editörlük tarafından verilir.

Hakem değerlendirmesinden geçmek, çalışmanın yayımlanacağına ilişkin kesin bir taahhüt oluşturmaz.

Çıkar Çatışması ve Finansal Destek Beyanı

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi, yayın sürecinde bilimsel tarafsızlığı etkileyebilecek mali, kurumsal, akademik veya kişisel çıkar çatışmalarının açıklanmasını esas alır.

Yazarlar, araştırmanın hazırlanması veya yayımlanması üzerinde etkili olabilecek finansal destekleri, proje katkılarını ve olası çıkar çatışmalarını başvuru sırasında bildirmelidir.

Editörler ve hakemler de tarafsız değerlendirme yapmalarını etkileyebilecek ilişkileri açıklamakla yükümlüdür.

Çıkar çatışması bulunması durumunda ilgili kişi değerlendirme veya karar sürecinden çekilir ve gerekli görülen durumlarda bağımsız bir değerlendirme yürütülür.

Etik Kurul İzni ve Araştırma Etiği

Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda ilgili kuruldan gerekli onayın alınması zorunludur.

Özellikle anket, görüşme, sözlü tarih ve insan katılımcılardan veri toplanmasını içeren çalışmalarda yürürlükteki mevzuat ve ilgili etik düzenlemeler esas alınmalıdır.

Etik kurul onayı gereken çalışmalarda kurulun adı, karar tarihi ve karar numarası makalede belirtilmelidir.

Katılımcıların kişisel verilerinin korunması, gerekli bilgilendirilmiş onamların alınması ve araştırma verilerinin etik ilkelere uygun biçimde kullanılması yazarların sorumluluğundadır.

Etik kurul izni gerektirmeyen arşiv ve literatür temelli tarih araştırmalarında ise bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulması zorunludur.

Açık Erişim Politikası ve Lisanslama

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi, bilimsel bilginin serbestçe erişilebilir olmasını ve akademik araştırmaların yaygınlaştırılmasını destekleyen açık erişim yayıncılığı modelini benimser.

Dergide yayımlanan bütün makaleler, yayımlandıkları tarihten itibaren herhangi bir abonelik veya erişim ücreti gerektirmeksizin okuyucuların kullanımına sunulur.

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi'nde yayımlanan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) lisansı kapsamında yayımlanır.

Bu lisans doğrultusunda kullanıcılar, yazar ve kaynak bilgilerini uygun biçimde belirtmek, lisansa bağlantı vermek ve yapılan değişiklikleri açıklamak koşuluyla yayımlanan çalışmaları kopyalayabilir, paylaşabilir, dağıtabilir, yeniden kullanabilir ve uyarlayabilir. Lisans, ticari kullanıma da izin vermektedir.

Yazarlar, eserleri üzerindeki telif haklarını korur ve çalışmalarının CC BY 4.0 lisansı kapsamında yayımlanmasına izin verir.

Üçüncü kişilere ait olup CC BY 4.0 lisansı kapsamına alınmamış materyallerin kullanımında ilgili hak sahiplerinin koşulları ve yürürlükteki mevzuat geçerlidir.

Lisans bağlantısı: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Düzeltme, Geri Çekme ve Yayın Sonrası Etik Süreçler

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi, yayımlanan çalışmaların bilimsel güvenilirliğini korumak amacıyla yayın sonrası ortaya çıkan hata ve etik ihlal iddialarını değerlendirmeye alır.

Yayımlanmış bir çalışmada bilimsel sonuçları önemli ölçüde etkilemeyen bir hata tespit edilmesi durumunda gerekli düzeltme yayımlanabilir.

İntihal, veri veya belge sahteciliği, ciddi bilimsel hata, izinsiz tekrar yayın ya da çalışmanın güvenilirliğini ortadan kaldıran başka bir etik ihlal tespit edilmesi hâlinde makalenin geri çekilmesine karar verilebilir.

İncelemenin devam ettiği ve çalışmanın güvenilirliğine ilişkin ciddi belirsizlik bulunduğu durumlarda uygun bir endişe bildirimi yayımlanabilir.

Düzeltme, endişe bildirimi ve geri çekme işlemlerinde COPE rehberleri esas alınır. İlgili bildirimlerin açık, gerekçeli ve özgün yayınla ilişkilendirilmiş biçimde sunulmasına özen gösterilir.

Etik İhlal Bildirimleri ve İtirazlar

Yazarlar, hakemler ve okuyucular, dergide değerlendirme sürecinde bulunan veya yayımlanmış çalışmalarla ilgili etik ihlal şüphelerini dergi editörlüğüne bildirebilir.

Başvurular, mümkün olduğunca somut bilgi ve belgelerle desteklenmelidir. Etik ihlal iddiaları gizlilik, tarafsızlık ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde incelenir.

Yazarlar, editoryal kararlara ilişkin bilimsel gerekçelere dayalı itirazlarını dergi editörlüğüne iletebilir. İtirazlar, ilgili değerlendirme sürecinin koşulları dikkate alınarak incelenir.

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Araştırmaları Dergisi, bilimsel yayıncılığın güvenilirliğini korumak amacıyla etik sorunların çözümünde COPE tarafından yayımlanan rehberleri ve ilgili ulusal düzenlemeleri esas alır.